Εκπληκτική ανακάλυψη στην Άνδρο: Αρχαίο ναυάγιο 2.400 ετών με 650 αμφορείς
Για περίπου 2.400 χρόνια, το φορτίο ενός αρχαίου εμπορικού πλοίου παρέμενε κρυμμένο στον βυθό της Άνδρου. Εκατοντάδες αμφορείς, τμήμα αρχαίας άγκυρας και πιθανές πέτρες από το έρμα του σκάφους αποκαλύπτουν τώρα ένα άγνωστο κεφάλαιο του εμπορίου στην κλασική Ελλάδα.
Το ναυάγιο εντοπίστηκε σε βάθος από 39 έως 44 μέτρα. Σύμφωνα με την πρώτη καταμέτρηση, στον πυθμένα βρίσκονται περίπου 600 έως 650 οξυπύθμενοι εμπορικοί αμφορείς.
Η ανακάλυψη ανακοινώθηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού στις 31 Ιουλίου 2026, έπειτα από αυτοψία κλιμακίου της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων. Οι αμφορείς χρονολογούνται στα τέλη του 5ου και στις αρχές του 4ου αιώνα π.Χ.
Τι μετέφερε το αρχαίο πλοίο
Οι αρχαιολόγοι αναγνώρισαν τουλάχιστον τρεις διαφορετικούς τύπους αμφορέων: από τη Μένδη της Χαλκιδικής, από την Πεπάρηθο —τη σημερινή Σκόπελο— και αμφορείς τύπου Solokha 2.
Η Μένδη και η Πεπάρηθος ήταν γνωστές στην αρχαιότητα για την παραγωγή και την εξαγωγή κρασιού. Η παρουσία διαφορετικών τύπων αγγείων δείχνει ότι το πλοίο πιθανόν είχε παραλάβει εμπορεύματα από περισσότερα λιμάνια ή μετέφερε ένα μικτό φορτίο μέσα από οργανωμένο εμπορικό δίκτυο.
Κατά την πρώτη έρευνα ανασύρθηκε ένας αμφορέας από κάθε τύπο. Η εργαστηριακή τους εξέταση μπορεί να αποκαλύψει τον τόπο κατασκευής τους και, εφόσον έχουν διατηρηθεί οργανικά κατάλοιπα, το ακριβές περιεχόμενό τους.
Εκατοντάδες αγγεία παρέμειναν στον ίδιο βυθό από την εποχή της κλασικής Ελλάδας, φυλάσσοντας το αποτύπωμα ενός ταξιδιού που δεν ολοκληρώθηκε ποτέ.
Η αρχαία άγκυρα και το άγνωστο τελευταίο ταξίδι
Κοντά στους αμφορείς εντοπίστηκε τμήμα μολύβδινου στύπου άγκυρας, καθώς και λίθοι που ενδέχεται να αποτελούσαν μέρος του έρματος του πλοίου.
Δεν έχει ακόμη διευκρινιστεί αν διατηρείται τμήμα του ξύλινου κύτους κάτω από το φορτίο ή τα θαλάσσια ιζήματα. Άγνωστα παραμένουν επίσης το λιμάνι αναχώρησης, ο τελικός προορισμός και η αιτία της βύθισης.
Η θέση της Άνδρου βρισκόταν πάνω σε σημαντικές θαλάσσιες διαδρομές που συνέδεαν το βόρειο Αιγαίο, τις Κυκλάδες και την Αττική. Η μελλοντική υποβρύχια έρευνα μπορεί να αποκαλύψει περισσότερα για το μέγεθος του σκάφους, τον τρόπο φόρτωσης και τις τελευταίες στιγμές του.
Ύστερα από περίπου 2.400 χρόνια, το χαμένο φορτίο της Άνδρου αρχίζει ξανά να αφηγείται την ιστορία του.
Διευκρίνιση: Η έρευνα βρίσκεται σε αρχικό στάδιο. Το περιεχόμενο των αμφορέων, η διαδρομή και η αιτία βύθισης δεν έχουν ακόμη προσδιοριστεί.
Πηγή: Υπουργείο Πολιτισμού – Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων.
