Αρχαιολόγοι βρήκαν αρχαίους ανθρώπους σε νησί της Μεσογείου — αλλά κανονικά δεν θα έπρεπε να είχαν επιβιώσει εκεί
Πριν από περίπου 8.500 χρόνια, άνθρωποι κατάφεραν να φτάσουν στη Μάλτα διασχίζοντας δεκάδες χιλιόμετρα ανοιχτής θάλασσας, σε μια εποχή πριν από την εμφάνιση των ιστίων. Η ανακάλυψη αλλάζει όσα γνωρίζαμε για τις ναυτικές ικανότητες των τελευταίων κυνηγών-τροφοσυλλεκτών της Μεσογείου.
Μέχρι πρόσφατα, οι επιστήμονες θεωρούσαν ότι οι πρώτοι μόνιμοι κάτοικοι της Μάλτας ήταν γεωργοί που έφτασαν στο νησί πριν από περίπου 7.500 χρόνια. Οι ανασκαφές στη θέση Latnija, στη βόρεια Μάλτα, αποκάλυψαν όμως πολύ παλαιότερα ίχνη ανθρώπινης παρουσίας.
Τα ίχνη που άλλαξαν την ιστορία
Οι αρχαιολόγοι βρήκαν πέτρινα εργαλεία, εστίες φωτιάς, στάχτη και υπολείμματα τροφής. Ανάμεσα στα οστά υπήρχαν ελάφια, ψάρια, θαλάσσια ζώα και όστρακα.
Οι χρονολογήσεις έδειξαν ότι κυνηγοί-τροφοσυλλέκτες βρίσκονταν στη Μάλτα από περίπου το 6500 π.Χ., δηλαδή σχεδόν 1.000 χρόνια πριν από την άφιξη των πρώτων γεωργικών κοινωνιών.
Ένα ταξίδι έως 100 χιλιομέτρων
Την εποχή εκείνη η Μάλτα είχε ήδη αποκοπεί πλήρως από τη Σικελία. Η μικρότερη απόσταση ανάμεσα στα δύο νησιά ξεπερνούσε τα 80 χιλιόμετρα, ενώ τα πραγματικά ταξίδια πιθανότατα πλησίαζαν τα 100 χιλιόμετρα λόγω των θαλάσσιων ρευμάτων.
Οι άνθρωποι αυτοί δεν διέθεταν ιστιοφόρα. Οι ερευνητές θεωρούν πιθανό ότι χρησιμοποιούσαν απλά μονόξυλα κανό, ακολουθώντας τα άστρα, τα παράκτια σημεία αναφοράς και τις γνώσεις τους για τα ρεύματα.
Οι διαδρομές προς τη Μάλτα αποτελούν τις μεγαλύτερες γνωστές θαλάσσιες μετακινήσεις κυνηγών-τροφοσυλλεκτών στη Μεσόγειο εκείνης της εποχής.
Το μεγαλύτερο μυστήριο: Πώς επιβίωσαν;
Νεότερη μελέτη έδειξε ότι το ίδιο το νησί δεν μπορούσε να υποστηρίξει επί αιώνες έναν μεγάλο, απομονωμένο πληθυσμό κυνηγών-τροφοσυλλεκτών.
Τα διαθέσιμα φυσικά αποθέματα τροφής πιθανότατα επαρκούσαν μόνο για έναν σχετικά μικρό αριθμό ανθρώπων. Για να διατηρηθεί μια κοινότητα για περίπου 1.000 χρόνια χωρίς σοβαρά προβλήματα γενετικής απομόνωσης, έπρεπε να υπάρχει συνεχής επαφή με άλλους πληθυσμούς.
Ταξίδευαν ξανά και ξανά στη Σικελία
Αυτό οδηγεί τους ερευνητές σε ένα εντυπωσιακό συμπέρασμα: το πρώτο ταξίδι προς τη Μάλτα δεν ήταν ένα τυχαίο κατόρθωμα. Οι άνθρωποι πιθανότατα διέσχιζαν την ανοιχτή θάλασσα επανειλημμένα, μεταφέροντας ανθρώπους, υλικά και πιθανώς τρόφιμα μεταξύ Μάλτας και Σικελίας.
Η ανακάλυψη δημιουργεί πλέον ένα ακόμη μεγαλύτερο ερώτημα. Αν άνθρωποι πριν από 8.500 χρόνια μπορούσαν να κάνουν τόσο απαιτητικά ταξίδια στο κέντρο της Μεσογείου, σε πόσα ακόμη απομακρυσμένα νησιά είχαν καταφέρει να φτάσουν χωρίς να έχουμε βρει ακόμη τα ίχνη τους;
Πηγές: Popular Mechanics, Nature, PNAS Nexus, Max Planck Institute of Geoanthropology.
